ભારતની ભૂગોળ: ઝરણાઓ

ભારતન ભૂગોળ

ઝરણાઓ  (Waterfalls)

મેઘાલય

નૌહકલકાઈ ઝરણું:

• આ ઝરણું મેઘાલય રાજ્યમાં ચેરાપુંજીની પાસે સ્થિત છે. • આ વરસાદના પાણીની વહેંચણીથી બને છે. તેની ઊંચાઈ 340 મીટર છે.

નોહશંગથિયાંગ ઝરણું:

• તેને સેવન સિસ્ટર ફોલ્સ અથવા માવસાઈ ફોલ્સના નામથી પણ ઓળખવામાં આવે છે. તેની ઊંચાઈ 315 મીટર છે.
• લોંગ શિયાંગ, બિશપ, નોહસંબની થિયાંગ તથા હાથી ઝરણું પણ મેઘાલયમાં સ્થિત છે.

મધ્ય પ્રદેશ

ધુઆંધાર ઝરણું:

• આ ઝરણું મધ્ય પ્રદેશના જબલપુરમાં નર્મદા નદી પર સ્થિત છે. તેની ઊંચાઈ લગભગ 10 મીટર છે.

કપિલ ધારા ઝરણું:

• આ ઝરણું પણ નર્મદા નદી પર સ્થિત છે. તેની ઊંચાઈ 33 મીટર છે.
• ચચાઈ ઝરણું (બીહડ નદી પર), દુધ ધારા ઝરણું (નર્મદા નદી પર), સહસ્રધારા ઝરણું (નર્મદા નદી પર), પાતાલપાની ઝરણું (ચોરલ નદી પર) પણ મધ્ય પ્રદેશમાં સ્થિત છે.

કર્ણાટક

કુંચિકલ ઝરણું:

• આ ભારતનો સૌથી ઊંચો ઝરણું છે. તેની ઊંચાઈ 455 મીટર છે. આ વરાહી નદી પર સ્થિત છે.

શિવસમુદ્રમ ઝરણું:

• આ ઝરણું કાવેરી નદી પર સ્થિત છે. આ પર સ્થિત જળ વિદ્યુત ગૃહ (હાઈડ્રોઈલેક્ટ્રિક પાવર સ્ટેશન) એશિયાનું પ્રથમ જળ વિદ્યુત ગૃહ છે, જેની સ્થાપના વર્ષ 1902માં થઈ હતી. આ ઝરણાની ઊંચાઈ 98 મીટર છે.

જોગ ઝરણું:

• આ ઝરણું શરાવતી નદી પર બનેલો છે. તેને જેરોસ્પા પ્રપાત પણ કહે છે. તેને ગરસોપ્પા તથા મહાત્મા ગાંધી ઝરણાના નામથી પણ ઓળખવામાં આવે છે.

રાજસ્થાન

ચૂલિયા ઝરણું:

• આ રાજસ્થાનના કોટામાં ચંબલ નદી પર સ્થિત છે. આ ઝરણાની ઊંચાઈ 18 મીટર છે.

ભીમલત ઝરણું:

• આ ઝરણું બૂંદી અને ચિત્તોડગઢની વચ્ચે માંગલી નદી પર સ્થિત છે.

મહારાષ્ટ્ર

અંબોલી ઝરણું:

• આ ઝરણું હિરણ્યકેશી નદી પર સ્થિત છે.

ઝારખંડ

હુન્ડરુ ઝરણું:

• આ સ્વર્ણ રેખા નદી પર બને છે. આ રાંચી જિલ્લામાં સ્થિત છે.
• રજરપ્પા ઝરણું: આ ઝરણું રામગઢ (ઝારખંડ)માં સ્થિત છે. આ ઝરણું દામોદર તેમજ ભેડા નદીના સંગમ પર બને છે.

ઓડિશા

બરેહીપાની ઝરણું:

• આ ઓડિશાના મયૂરભંજ જિલ્લામાં સિમલિપાલ રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનમાં આવેલું છે. આ બુદ્ધબલંગા નદીના પ્રવાહ માર્ગમાં આવે છે. આ 399 મીટરની ઊંચાઈથી પડે છે.

દુદુમા ઝરણું:

• આ ઓડિશા રાજ્યના કોરાપુટ જિલ્લામાં સ્થિત છે. આ મચકુંડ નદી પર બને છે.

કેરલમ

પાલરૂવી ઝરણું:

આ કેરળમ રાજ્યના કોલ્લમ જિલ્લામાં કલ્લડા નદી પર બને છે. તેની ઊંચાઈ 91 મીટર છે. પાલરૂવીનો શાબ્દિક અર્થ 'દૂધની ધારા' છે.

તમિલનાડુ

પાયકારા ઝરણું:

• આ પાયકારા નદી પર બને છે. તમિલનાડુનો વિકાસ પાયકારા જળ સંયંત્ર પર નિર્ભર છે.