ભારતીય બંધારણના મહત્ત્વપૂર્ણ અનુચ્છેદો

ભારતીય બંધારણના મહત્ત્વપૂર્ણ અનુચ્છેદો

મહત્ત્વપૂર્ણ અનુચ્છેદો

અનુચ્છેદ (Article)	વિષય (Subject)
अनुच्छेद 1	સંઘનું નામ અને રાજ્ય ક્ષેત્ર
अनुच्छेद 3	સંસદ દ્વારા કોઈપણ રાજ્યનું નામ અને નવા રાજ્યોની રચના અને તેમની સીમાઓ અને નામોમાં પરિવર્તન કરી શકાય છે.
अनुच्छेद 5	નાગરિકતા
अनुच्छेद 20	ગુનાઓ માટે દોષસિદ્ધિના સંબંધમાં સંરક્ષણ
अनुच्छेद 21	જીવન અને દૈહિક સ્વતંત્રતાનું સંરક્ષણ
अनुच्छेद 21 (A)	પ્રારંભિક શિક્ષણનો અધિકાર
अनुच्छेद 22	કેટલીક પરિસ્થિતિઓમાં ધરપકડ અને નિરોધથી સંરક્ષણ
अनुच्छेद 23	માનવનો દુર્વ્યાપાર (માનવ તસ્કરી) અને બળજબરીથી શ્રમનો નિષેધ.
अनुच्छेद 26	ધાર્મિક કાર્યોના પ્રબંધની સ્વતંત્રતા
अनुच्छेद 29	અલ્પસંખ્યક વર્ગોના હિતોનું સંરક્ષણ
अनुच्छेद 30	શિક્ષણ સંસ્થાઓની સ્થાપના અને વહીવટ કરવાનો અલ્પસંખ્યક વર્ગોનો અધિકાર
अनुच्छेद 32	બંધારણીય ઉપચારનો અધિકાર
अनुच्छेद 33	સંસદ દ્વારા સશસ્ત્ર દળો, પોલીસ દળો વગેરેના સભ્યોના મૂળભૂત અધિકારો પર વાજબી પ્રતિબંધ
अनुच्छेद 34	જ્યારે કોઈ વિસ્તારમાં સેના કાયદો (માર્શલ લૉ) પ્રવૃત્ત હોય ત્યારે આ ભાગ દ્વારા આપવામાં આવેલા અધિકારો પર નિયંત્રણ
अनुच्छेद 35	આ ભાગના ઉપબંધોને પ્રભાવી કરવા માટે કાયદો બનાવવાની શક્તિ
अनुच्छेद 38	રાજ્ય લોકોના કલ્યાણની અભિવૃદ્ધિ માટે સામાજિક વ્યવસ્થા બનાવશે
अनुच्छेद 50	કાર્યપાલિકાથી ન્યાયપાલિકાનું પૃથક્કરણ
अनुच्छेद 51	આંતરરાષ્ટ્રીય શાંતિ અને સુરક્ષાની અભિવૃદ્ધિ
अनुच्छेद 54	રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણી
अनुच्छेद 60	રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા શપથ/પ્રતિજ્ઞા
अनुच्छेद 64	ઉપરાષ્ટ્રપતિનું રાજ્યસભાના પદેન સભાપતિ હોવું
अनुच्छेद 66	ઉપરાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણી
अनुच्छेद 67	ઉપરાષ્ટ્રપતિની પદાવધિ
अनुच्छेद 69	ઉપરાષ્ટ્રપતિ દ્વારા શપથ કે પ્રતિજ્ઞા
अनुच्छेद 72	રાષ્ટ્રપતિની ક્ષમાદાન શક્તિ
अनुच्छेद 76	ભારતનો મહાન્યાયવાદી
अनुच्छेद 77	ભારત સરકારના કાર્યનું સંચાલન
अनुच्छेद 79	સંસદ
अनुच्छेद 80	રાજ્યસભાની સંરચના
अनुच्छेद 81	લોકસભાની સંરચના
अनुच्छेद 82	દરેક વસ્તી ગણતરી પછી પુનઃ સમાયોજન
अनुच्छेद 83	સંસદના બંને ગૃહોની અવધિ
अनुच्छेद 84	સંસદની સભ્યતા માટે યોગ્યતા
अनुच्छेद 85	સંસદના સત્ર, સત્રાવસાન અને વિઘટન
अनुच्छेद 87	રાષ્ટ્રપતિનું વિશેષ સંબોધન
अनुच्छेद 89	રાજ્યસભાના સભાપતિ અને ઉપસભાપતિ
अनुच्छेद 93	લોકસભાના અધ્યક્ષ અને ઉપાધ્યક્ષ
अनुच्छेद 98	સંસદનું સચિવાલય
अनुच्छेद 106	સંસદ સભ્યોના વેતન અને ભથ્થા
अनुच्छेद 110	ધન વિધેયકની વ્યાખ્યા
अनुच्छेद 112	વાર્ષિક નાણાકીય વિવરણ (બજેટ)
अनुच्छेद 117	નાણાકીય વિધેયકો વિશે વિશેષ ઉપબંધ
अनुच्छेद 120	સંસદમાં ઉપયોગમાં લેવાતી ભાષા
अनुच्छेद 123	રાષ્ટ્રપતિની વટહુકમ બહાર પાડવાની શક્તિ
अनुच्छेद 124	સુપ્રીમ કોર્ટની સ્થાપના અને ગઠન
अनुच्छेद 129	સુપ્રીમ કોર્ટનું અભિલેખ ન્યાયાલય હોવું
अनुच्छेद 137	નિર્ણયો અથવા આદેશોનું સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા પુનર્વિલોકન
अनुच्छेद 143	સુપ્રીમ કોર્ટ પાસેથી સલાહ લેવાની રાષ્ટ્રપતિની શક્તિ
अनुच्छेद 148	ભારતનો નિયંત્રક-મહાલેખા પરીક્ષક (CAG)
अनुच्छेद 155	રાજ્યપાલની નિમણૂક
अनुच्छेद 161	રાજ્યપાલની ક્ષમાદાનની શક્તિઓ
अनुच्छेद 163	રાજ્યપાલને સહાયતા અને સલાહ આપવા માટે મંત્રી પરિષદ
अनुच्छेद 165	રાજ્યનો મહાધિવક્તા
अनुच्छेद 168	રાજ્યોના વિધાનમંડળોનું ગઠન
अनुच्छेद 169	રાજ્યોમાં વિધાન પરિષદોનું નાબૂદી અથવા સર્જન
अनुच्छेद 170	રાજ્ય વિધાનસભાઓની સંરચના
अनुच्छेद 178	વિધાનસભાના અધ્યક્ષ અને ઉપાધ્યક્ષ
अनुच्छेद 182	વિધાન પરિષદના સભાપતિ અને ઉપસભાપતિ
अनुच्छेद 214	રાજ્યો માટે ઉચ્ચ ન્યાયાલય
अनुच्छेद 215	ઉચ્ચ ન્યાયાલયનું અભિલેખ ન્યાયાલય હોવું
अनुच्छेद 226	ઉચ્ચ ન્યાયાલય દ્વારા રિટ જાહેર કરવી
अनुच्छेद 231	બે કે તેથી વધુ રાજ્યો માટે એક જ ઉચ્ચ ન્યાયાલયની સ્થાપના
अनुच्छेद 239	કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોનો વહીવટ
अनुच्छेद 239AA	દિલ્હીના સંબંધમાં વિશેષ ઉપબંધ
अनुच्छेद 243 (A)	ગ્રામસભા
अनुच्छेद 243 (B)	પંચાયતોનું ગઠન
अनुच्छेद 243 (Q)	નગરપાલિકાઓનું ગઠન
अनुच्छेद 244	અનુસૂચિત ક્ષેત્રો અને જનજાતિ ક્ષેત્રોનું પ્રશાસન
अनुच्छेद 249	રાજ્ય સૂચિના વિષયના સંબંધમાં રાષ્ટ્રહિતમાં કાયદો બનાવવાની સંસદની શક્તિ
अनुच्छेद 262	આંતરરાજ્ય નદીઓ અથવા નદી-ખીણોના પાણી સંબંધિત વિવાદોનું ન્યાય નિર્ણयन
अनुच्छेद 263	આંતરરાજ્ય પરિષદના સંબંધમાં ઉપબંધ
अनुच्छेद 266	ભારત અને રાજ્યોની સંચિત નિધિઓ અને લોક લેખાઓ
अनुच्छेद 267	આકસ્મિકતા નિધિ
अनुच्छेद 315	સંઘ અને રાજ્યો માટે લોક સેવા આયોગ
अनुच्छेद 329	ચૂંટણી સંબંધિત બાબતોમાં ન્યાયાલયોના હસ્તક્ષેપનો વર્ણન
अनुच्छेद 330	લોકસભામાં અનુસૂચિત જાતિઓ અને અનુસૂચિત જનજાતિઓ માટે બેઠકોનું આરક્ષણ
अनुच्छेद 332	રાજ્યોની વિધાનસભાઓમાં અનુસૂચિત જાતિઓ અને અનુસૂચિત જનજાતિઓ માટે બેઠકોનું આરક્ષણ
अनुच्छेद 339	અનુસૂચિત ક્ષેત્રોના વહીવટ અને અનુસૂચિત જાતિઓના કલ્યાણ વિશે સંઘનું નિયંત્રણ
अनुच्छेद 340	પછાત વર્ગોની પરિસ્થિતિઓની તપાસ માટે આયોગની નિમણૂક
अनुच्छेद 341	અનુસૂચિત જાતિઓ
अनुच्छेद 342	અનુસૂચિત જનજાતિઓ
अनुच्छेद 343	સંઘની રાજભાષા
अनुच्छेद 345	રાજ્યની રાજભાષા અથવા રાજભાષાઓ
अनुच्छेद 346	એક રાજ્ય અને બીજા રાજ્યો વચ્ચે અથવા રાજ્ય અને રાજ્યો વચ્ચે પત્રવ્યવહારની ભાષા
अनुच्छेद 351	હિન્દી ભાષાના વિકાસ માટે નિર્દેશ
अनुच्छेद 352	રાષ્ટ્રીય કટોકટી (National Emergency)
अनुच्छेद 356	રાજ્ય કટોકટી (રાષ્ટ્રપતિ શાસન) (State Emergency/President's Rule)
अनुच्छेद 360	નાણાકીય કટોકટી (Financial Emergency)
अनुच्छेद 368	સંવિધાનમાં સંશોધન કરવાની સંસદની શક્તિ
अनुच्छेद 393	ભારતીય સંવિધાનનું સંક્ષિપ્ત નામ